Yapay zekayla afetlere hazırlık yapılacak

AA

Türkiye’nin acı gerçeği olan depremler sebebiyle birçok canımızı kaybettik.

Bunların önüne geçebilmek için afet ve acil durum öncesi yapılacaklara dair türk şirketi tarafından başarılı bir proje meydana getirildi.

Yapay zeka ile afetlere hazırlık

ASELSAN iştiraki BİTES Savunma, Havacılık ve Uzay Teknolojileri, kamu
ve özel kuruluşlarda görevli üst düzey yetkililerin deprem ve acil
durum yönetim senaryolarını verimli şekilde hazırlayabilmesine,
prosedürleri prova edebilmesine ve acil durum planlamalarını
doğrulayabilmesine olanak sağlayan bir simülasyon altyapısı oluşturdu.

Uygulama,
afet ve beklenmedik durum senaryoları için tasarlanan plan ve
müdahalelerin çevre, altyapı, nüfus, ve senaryoya dahil olan tüm
aktörler üzerindeki etkilerini göstererek, karmaşık ve çok kurumlu
senaryoların gerçekçi şekilde temsil edilmesine olanak veriyor.

Yapay
zeka altyapısı sayesinde sanal senaryo birimleri, gerçek birimler
doğrultusunda modellenmiş operasyonel emirler ile kolayca kontrol
edilebiliyor.

Simülasyon içeriği, senaryoya dahil edilen her
kurumun özelliklerini tüm yönleri ile temsil edecek şekilde kolayca
genişletilebiliyor ve özelleştirilebiliyor. Araç, personel, ekipman,
malzeme, prosedür ve davranışlar her ihtiyaca göre uyarlanabiliyor.

Deprem
ve Acil Durum Simülasyon Uygulaması ile büyük ölçekli afet ve
felaketlere müdahale edecek kriz birimlerinin çeşitli senaryoları
deneyimleyebilmesine ve bu senaryolara yönelik gerekli hazırlığı
yapabilmesine katkı sağlanacak. Bu sayede olası bir depremde ihtiyaç
duyulan ekiplerin en hızlı şekilde hasarlı bölgelere gitmesi, üst düzey
koordinasyonla depremzedelere müdahale etmesi, hızlı ve etkin çalışmayla
kayıpların en aza indirilmesi hedefleniyor.

Yüzlerce kullanıcıyla farklı şartlarda afet eğitimi

BİTES
Genel Müdürü Uğur Coşkun, simülasyon alanındaki 20 yıllık birikimle
savunma sanayisine yönelik “ciddi oyun”, “savaş senaryo ve planlaması”
teknolojileri oluşturduklarını ve metaverse teknolojilerindeki
gelişmeleri yakından takip ettiklerini söyledi.

Tüm bu birikimi
afet senaryolarına yönelik pratiklerin yapılabilmesi için
dönüştürdüklerini belirten Coşkun, ortaya afet öncesinde senaryoların
defalarca oynatılabildiği, metaverse altyapılarının kullanıldığı,
yüzlerce kullanıcının aynı anda bu senaryoları deneyimleyebildiği bir
altyapı çıktığını ifade etti.

“Afet öncesi planlamaların ve senaryoların yapılabileceği bir altyapı”

Her afetin kendi içinde
komplekslikler taşıdığına işaret eden Coşkun, yaptıkları çalışmayla
afetin olası sonuçlarına ilişkin tasarımları dijital ortama
aktarılmasını sağladıklarını dile getirdi.

Coşkun, şunları kaydetti:

“Afette oluşacak durumlar ve bunlara müdahale edecek ekiplerin doğru planlanması, sevkiyatı, lojistik planlamaları, bunların sahada hangi yolları kullanacağı, nasıl intikal edeceği, ekiplerin birlikte nasıl çalışacağı, uluslararası destek ve yardım ekiplerinin nasıl organize edileceğine kadar bütün senaryoların içerisinde koşulabileceği bir altyapı. Farklı saatlerde, hava şartlarında ve afetlerin büyüklükleri değiştirilerek egzersizler yapılabilecek.”

“Göreve hazır durumdayız”

Coşkun,
uygulama sayesinde çeşitli kurumlarca hazırlanan afet planlarının yapay
zekayla doğrulamasının, planların farklı ve değişik ölçekteki
versiyonlarının geliştirilmesinin de mümkün olacağını söyledi.

Uygulamanın afet öncesi hazırlık için önemli bir araç olduğunu vurgulayan Coşkun, şöyle konuştu:

“Bu altyapıyla birlikte insanlar kendi illerinden, merkezi bir noktaya taşınmadan bu senaryonun içine girerek pratik yapabilecekler. Görevlerini harita üzerinde, zamanlamaya uygun olarak icra ederek hem planın doğrulaması yapılacak hem de kişiler bu şekilde tam olarak kimlerle, nasıl çalışacaklarını, birbirleriyle nasıl iletişim kuracaklarını, hangi yolları kullanacaklarını ve farklı durumlarda nasıl karar vermemeleri gerektiğini bu senaryolar koşulurken deneyimleyip öğrenecekler. Davranış modelleme araçları ve yapay zeka unsurlarını da gerçeğe en yakın şekilde kurguluyoruz. Yıllardır askeri alanda kullandığımız teknolojiler. Askeri alandaki deneyim ve tecrübeyi sivil alana aktardığımız önemli bir planlama ve egzersiz uygulaması ortaya çıkmış oldu.”

Uğur Coşkun, uygulamanın hazırlık seviyesine ilişkin
soruya, “Göreve hazır durumdayız. Her türlü felaketle ilgili senaryoyu
farklı yapıların birlikte çalışabilirliği açısından ortaya koyabiliriz.
Belli senaryoları elimizden geldiğince denemeye çalıştık. Görev
verildiği ve ihtiyaç duyulduğu durumda hızlı şekilde çözüm üretebilecek
altyapı, tecrübe ve insan kaynağına sahibiz.” dedi.

Olası İstanbul depremi senaryosu

BİTES
Oyun Teknolojileri ve Uygulama Yazılımları Grup Lideri Çağatay Çelik de
bir senaryo çerçevesinde uygulamada neler yapılabildiğine ilişkin
bilgiler verdi.

Olası İstanbul depremi için bir hazırlık senaryosu
üzerinde çalıştıklarını bildiren Çelik, uygulamada simgeler halinde
görünen her bir elemanın sağlık, itfaiye, kolluk kuvvetlerine ait birer
birliği temsil ettiği söyledi.

Belirlenen senaryo kapsamında
Türkiye’nin her yerinden kullanıcıların erişim sağlayarak kendilerine
atanan görevleri yerine getirebildiğini anlatan Çelik, şunları kaydetti:

“Öncelikle bir deprem yaratılıyor. Bu deprem hangi bölge ya da bölgeleri etkileyecekse haritada belirleyebiliyorsunuz. Depremin olası etkilerini görebilmek için helikopter ve İHA’ları bölgeye gönderebiliyoruz. Alınan görüntülerle depremin olası etkilerini merkeze iletiyoruz. Depremde etkilenen yollar belirleniyor. Yolların açılabilmesi ve ilgili ekiplerin hızlıca bölgeye ulaşabilmesini sağlamak için Karayolları gibi birimleri yönlendirip yollar ulaşıma açılıyor. Ardından arama-kurtarma, sağlık ekiplerini yönlendiriyoruz. Sonrasında kalabalıkları güvenli bir bölgeye taşıyoruz. Bu senaryoyu İstanbul’da koşturduğumuz gibi Türkiye’nin herhangi bir yerinde ya da dünya genelinde koşturabiliriz. Senaryo ve ekipleri belirleme yanında gerçek ortamda yapamayacağınız, senaryoyu defalarca oynatma, hataları görme mümkün oluyor. Böylece olası depreme ekipleri en hazır hale getirmeyi amaçlıyoruz.”